اسكندر بيگ تركمان
491
تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )
وقايع و سوانح سال خجسته مآل يونت ئيل موافق سنه ثلاث و الف هجرى كه سال هشتم جلوس همايون شاهى ظل اللهى است ايام دگر انجمن افروزى كرد * سلطان چمن جلوه نوروزى كرد چون فصل شتا بنهايت انجاميده افسردگى جهان ببهجت و خرمى تبديل يافت شعر روى هو الخلخه آميز شد * باد بهارى طرب انگيز شد نشاط سير و شكار گيلان كه فى الواقع در فصل بهار از لطافت هوا و كثرت ازهار از ساير ممالك و اقطار امتياز تمام دارد از خاطر شهريار كامكار حضرت اعلى شاهى ظل اللهى سر بر زد و بامضاى اين عزيمت از مقر سلطنت در حركت آمده عنان توجه آن صوب انعطاف دادند و فرهاد خان كه در آنوقت حاكم گيلان بود جهت تهيهء اسباب ضيافت و خدمت رخصت يافته در مقدمه روان شد و حضرت اعلى چون بالكاى طارم نزول اجلال فرموده چند روز در موضع منجيل و خزرويل كه دو قريه است از قراى طارم در دامن كوه واقع شده و خانهها بر زبر يكديگر ترتيب دادهاند و باغات بسيار پيرامون دهكده كشيده چشمههاى صافى خوشگوار از قلهء آن كوه بپايان آمده از يك ممر جارى ميگردد و در فصلى چنان هر قطعهء از باغات آنجا از كثرت شكوفه و ريحان از باغ جنان نشان ميداد توقف فرموده بساط عيش و نشاط گسترانيدند و از صباح تا رواح در مجلس بهشت آئين مقربان محفل ارم تزيين جام ارغوانى از دست ساقيان زهره جبين كشيده صداى نوشانوش به گوش ساكنان فلك اطلس پوش ميرسيد و مطربان خوش آهنگ و مغنيان تيز چنگ لحظهء در كار خود درنگ نمينمودند و همچنين جميع مردم كه در آنوقت ملازم ركاب نصرت انتساب بودند از خواص و عوام و آقا و غلام بشرب مدام مشغول نموده در آن چند روز داد فراغت و خوشدلى دادند و از آنجا رايت جهانگشا برافراخته الكاى كوهدم گيلان از غبار سم سمند شهريار جهان عطر آسا گرديد فرهاد خان با اهالى گيلان برسم استقبال بيرون آمده در شب نوروز اين سال فرخ فال در يورت كوهدم بموكب همايون پيوست و اهالى گيلان بسعادت زمين بوس فايز گشته منظور نظر التفات شدند و حسينخان والى كوهدم شرف بساط بوس دريافته به قدر امكان بوظايف خدمات قيام نموده اقامت و ساورى بسيار ايثار عساكر نصرت شعار كرد على الصباح كه خسرو كواكب دست اميد از دامن حوت كوتاه كرده در گردن حمل حمايل ساخت حضرت اعلى سمند گردون خرام را بجانب الكاگو كه تحريك داده از آنجا خطهء جنت نشان لاهيجان از يمن قدوم موكب همايون رشك باغ جنان گرديد عموم مردم آن ديار از غبار سم سمند جهان پيما روشنائى ديدهء بينا حاصل كردند فرهاد خان بوظايف پيشكش و خدمات